Safiyye bint Abdülmuttalib (r.anha)
Peygamber’in (sav) halası; Fâri’ kalesinde bir Kurayza gözcüsünü öldürdü.
Peygamber’in (sav) halası ve Hamza’nın öz kardeşi; Fâri’ kalesinde İslâm’da bir düşman savaşçısını öldüren ilk kadın oldu.
Kimliği ve Nesebi
Abdülmuttalib’in kızı olarak Peygamber’in (sav) baba tarafından halasıydı ve Hamza b. Abdülmuttalib’in (Seyyidü’ş-şühedâ) kız kardeşiydi. Zübeyr b. Avvâm’ın annesidir.
Siyerdeki Rolü
Hendek Savaşı sırasında kadınlar ve çocuklar Benî Hârise’nin kalesi Fâri’’ye gönderilmişti; aralarında savaşçı olmayan tek erkek şair Hassân b. Sâbit vardı. Safiyye’nin oradaki kararlı hareketi, kaleye dair elimizdeki tek kıssadır.
Önemli Olaylar
- Fâri’deki öldürme — kuşatmanın bir haftası geçmişken Benî Kurayza gözcüleri, müslümanların aileleri korumasız mı diye kaleyi geceleyin yokladılar (onlara saldırmayı düşünüyorlardı). Birinin tırmandığını duyan Safiyye Hassân’ı uyandırdı, fakat o savaşamayacağını itiraf etti (cebân). Bunun üzerine bir erkek şalı ile bir hançer aldı, zifirî karanlıkta dışarı tırmandı, saldırganı gafil avladı, boğazını kesti ve başını aşağıya, arkadaşının üzerine attı; adam Fâri’nin iyi korunduğunu haykırarak kaçtı (Müsned-i Ahmed, o sırada kalede 4–5 yaşında bir çocuk olan Abdullah b. Zübeyr’den). Ardından Hassân’a ölünün silahlarını almasını söyledi; o kabul etmedi.
Şahsiyeti ve Dersler
En ağır saatte cesaret ve inisiyatif; muktedir tek erkek yapamazken savunmasızları koruma. Onun hadisesi, Hassân’ın açıkça kaydedilmiş zaafıyla birlikte nakledilir; böylece sahâbenin de insan olduğu ve herkesin kendine has bir rolü bulunduğu öğretilir — topluluğun savunmasında kadınlar da dâhil.
Vefatı
Derslerde sabit değildir. (Açık soru: vefat tarihi.)
Çapraz Başvurular
- Hz. Muhammed (sav) — yeğeni
- Hendek Savaşı — Fâri’deki öldürme
- Zübeyr b. Avvâm — oğlu
- Hassân b. Sâbit — kalede yanında bulunan şair
- Medine (Yesrib)
Kaynaklar
- S008 — Yasir Qadhi Siyer Bölüm 051–060 (Bölüm 057, Fâri’deki kadınlar ve çocuklar).
- Klasik: Fâri’ rivayeti Müsned-i İmam Ahmed’dedir (Abdullah b. Zübeyr’den); ayrıca megāzî literatüründe de bulunur (İbn İshak/İbn Hişâm).