EN DE TR

Fihrist

فهرس

Ansiklopedideki her madde, tek bir alfabetik dizinde.

238 Madde ← Tüm bölümler
238 madde

A

19
Abbas b. Abdülmuttalib (ra) İkinci Akabe Biatı’nda henüz müşrikken şartlara kefil olan amca. Şahsiyetler Abdullah b. Abdülmuttalib Peygamber’in (sav) babası; o doğmadan önce vefat etti. Şahsiyetler Abdullah b. Cahş (ra) Peygamber’in (sav) kuzeni; ilk seriyye kumandanı (Nahle). Şahsiyetler Abdullah b. Mes’ûd (ra) Altıncı müslüman; Kur’an’ı açıktan okuyan ilk kişi; Bedir’de Ebû Cehil’i yere serdi. Şahsiyetler Abdullah b. Revâha (ra) Ensar şairi ve Mûte’nin üçüncü kumandan-şehidi (“ya zafer ya şehâdet”). Şahsiyetler Abdullah b. Selâm (ra) Müslüman olan Medineli yahudi hahamı; şehrin ilk hadisini rivayet etti. Şahsiyetler Abdullah b. Übey b. Selûl Hayatta kalan Hazrec reisi; münafıkların başı oldu. Şahsiyetler Abdülmuttalib Peygamber’in (sav) dedesi ve hâmisi; Kureyş reisi, Zemzem’in bakıcısı. Şahsiyetler Abdurrahman b. Avf (ra) Cennetle Müjdelenen On Kişi’den muhacir tüccar; cömert ellerde servet. Şahsiyetler Adî b. Hâtim et-Tâî (ra) Cömert Hâtim’in oğlu, Tay kabilesinin hıristiyan reisi; Peygamber’in (sav) ahlâkıyla kazanıldı. Şahsiyetler Âişe bint Ebû Bekir (r.anha) Ebû Bekir’in kızı; en çok sevdiği hanımı; İfk’te vahiyle temize çıkarıldı. Şahsiyetler Ali b. Ebû Tâlib (ra) İman eden ilk çocuk; Peygamber’in (sav) evinde büyüdü; dördüncü halife. Şahsiyetler Âmine bint Vehb Peygamber’in (sav) annesi; o yaklaşık altı yaşındayken vefat etti. Şahsiyetler Âmir b. Tufeyl Bi’r-i Maûne katliamını tertipleyen kibirli reis. Şahsiyetler Ammâr b. Yâsir ve Yâsir Ailesi (ra) Ammâr ve Yâsir ailesi; Sümeyye ile Yâsir, İslâm’ın ilk şehidleri. Şahsiyetler Amr b. Abdüved Kırmızı sarıklı Kureyş pehlivanı; hendekte Ali tarafından öldürüldü. Şahsiyetler Amr b. Âs (ra) Kureyş’in devlet adamı; geç müslüman oldu, Zâtüsselâsil kumandanı ve Mısır’ın fâtihi. Şahsiyetler Amr b. Luhay el-Huzâî Arabistan’a putperestliği ilk getiren Huzâa reisi. Şahsiyetler Ashâb-ı Suffe Mescidin yoksul sahâbîleri; İslâm’ın ilk “üniversitesi”. Kavramlar

B

14
Bakî el-Garkad (Cennetü’l-Bakî) Bakî, Medine’nin kabristanı; hanımların ve sahâbenin çoğunun medfun olduğu yer. Mekânlar Bedir Medine’nin güneybatısındaki ova ve kuyular; Bedir Savaşı’nın verildiği yer. Mekânlar Bedir ile Uhud Arasındaki Seferler Karkaratülküdr, Sevîk ve Karede (“Bedir, ikinci bölüm”). Olaylar Bedir Savaşı 17 Ramazan, hicrî 2; *Yevmü’l-furkān*; ~313 kişi ~1.000 Kureyşliyi bozguna uğrattı. Olaylar Benî Hâşim Boykotu Kureyş’in Benî Hâşim ve Benî Muttalib’e uyguladığı yaklaşık üç yıllık ambargo. Olaylar Benî Kaynukā’nın Sürgünü Medine’den sürgün edilen ilk yahudi kabile, Bedir’den ~3,5 hafta sonra. Olaylar Benî Kurayza Hükmü Son yahudi kabilenin hesabı (hicrî 5); Sa’d b. Muâz’ın hükmü. Olaylar Benî Mustalik Gazvesi Müreysî’ (hicrî 5); Cüveyriye ile evlilik; Münafikun Suresi. Olaylar Benî Nadîr’in Sürgünü Sürgün edilen ikinci yahudi kabile (Kur’an 59); fey’ hukuku. Olaylar Bereket (İlâhî Bereket) Hayrın çoğalması olarak ilâhî bereket; Hendek’in yemek mucizeleri. Kavramlar Bey’atürrıdvân (Ağaç Altındaki Biat) Ağaç altındaki biat (Kur’an 48:18); sahâbe faziletçe yalnız Bedir ehlinin ardından gelir. Olaylar Bilâl b. Rebâh (ra) “Ahad, Ahad” diye haykıran işkence görmüş köle; Peygamber’in (sav) müezzini. Şahsiyetler Bi’r-i Maûne Vak’ası ~70 kurrânın hainlikle katledilmesi; siyerin en ağır hadisesi. Olaylar Birinci Akabe Biatı (Bey’atü’l-akabeti’l-ûlâ) Kadınlar Biatı; Yesribli 12 kişi İslâm’a girer. Olaylar

C

5
Câbir b. Abdullah (ra) Genç Ensarlı, en çok hadis rivayet eden ilk beş kişiden; deve kıssası ve yemek mucizesi. Şahsiyetler Ca’fer b. Ebû Tâlib (ra) Ca’fer et-Tayyâr; Necâşî’nin huzurunda müslümanların sözcüsü. Şahsiyetler Cahiliye (İslâm Öncesi Arabistan) İslâm öncesi Arabistan ve kendine özgü putperestliği. Kavramlar Cihad (ve Savaşın Meşrû Kılınması) Savaşın meşrû kılınması ve dört merhalesi; adil savaş anlayışı. Kavramlar Cüveyriye bint Hâris (r.anha) Evliliği bütün kabilesini hürriyete kavuşturan Benî Mustalik esiri gelin. Şahsiyetler

D

5
Dârülerkam (Erkam’ın Evi) Erkam’ın evi; müslümanların gizli buluşma yeri ve ilk mektebi. Mekânlar Davet ve Beş Merhalesi İslâm’a davet ve onun beş meşrû merhalesi. Kavramlar İslâm’da Din Özgürlüğü “Dinde zorlama yoktur” (Kur’an 2:256) ve nüzûl sebebi. Kavramlar Hz. Muhammed’in (sav) Doğumu ve Çocukluğu Nesep, doğum, süt anneye verilmesi, anne babasının ve dedesinin vefatı. Özetler Düreyd b. Sımme Huneyn’in âmâ ihtiyar savaş bilgesi; isabetli görüşü gençlerce alaya alındı. Şahsiyetler

E

23
Ebû Âmir er-Râhib Düşmana dönüşen Evsli rahip; Mescid-i Dırâr’ın arkasındaki isim. Şahsiyetler Ebû Basîr (ra) Kurduğu çete yurdu Hudeybiye’yi bir zafere çeviren tek başına müslüman. Şahsiyetler Ebû Bekir es-Sıddîk (ra) İman eden ilk hür yetişkin erkek; “İkinin İkincisi”; ilk halife. Şahsiyetler Ebû Bekir’in Haccı ve Kılıç Âyeti hicrî 9 haccı; Tevbe Suresi’nin başı ve Kılıç Âyeti (Kur’an 9:5) bağlamıyla. Olaylar Ebû Cehil (Amr b. Hişâm) Benî Mahzûm’un reisi; “bu ümmetin Firavun’u”; Bedir’de öldürüldü. Şahsiyetler Ebû Cendel b. Süheyl (ra) Süheyl’in işkence gören oğlu; zincirler içinde geri gönderildi — “Ebû Cendel günü”. Şahsiyetler Ebû Dücâne (ra) Simâk b. Harâşe; kırmızı “ölüm sarığı”nı kuşandı ve Uhud’da Peygamber’in (sav) kılıcını aldı. Şahsiyetler Ebû Eyyûb el-Ensârî (ra) Peygamber’i (sav) Medine’de altı ay boyunca evinde ağırlayan Ensarlı. Şahsiyetler Ebû Hayseme el-Ensârî (ra) Serin bahçesini bırakıp orduya yetişmek için tek başına Tebük’e giden Ensarlı. Şahsiyetler Ebû Hüreyre (ra) Ashâb-ı Suffe’nin en meşhuru; hadis rivayetinde birinci. Şahsiyetler Ebû Kuhâfe (ra) Ebû Bekir’in yaşlı babası; Fetih günü İslâm’a girdi. Şahsiyetler Ebû Leheb (Abdüluzzâ b. Abdülmuttalib) Kur’an’da adıyla lânetlenen amca ve düşman (Mesed Suresi). Şahsiyetler Ebû Süfyân b. Harb (ra) Kureyş’in kervan reisi ve savaş kumandanı; sonradan sahâbî. Şahsiyetler Ebû Süfyân b. Hâris (ra) Peygamber’in (sav) kuzeni ve eski alaycısı; Fetih’ten önce müslüman oldu. Şahsiyetler Ebû Tâlib Amcası ve ömür boyu koruyucusu; Ali’nin babası; Peygamber’i (sav) sekiz yaşından itibaren yetiştirdi. Şahsiyetler Ebû Ubeyde b. Cerrâh (ra) “Bu ümmetin emîni”; Bedir’de müşrik babasını öldürdü. Şahsiyetler Ebû Zer el-Gıfârî (ra) Tebük’e tek başına yürüyen zâhid hakikat sözcüsü; haber verildiği gibi yalnız öldü. Şahsiyetler Ebü’l-Âs b. Rebî’ (ra) Peygamber’in (sav) vefakâr damadı, Zeyneb bint Muhammed’in kocası. Şahsiyetler Emân (Himaye / Güvence) Her müslümanın verebileceği emân; en sıradan kişinin verdiği söz bütün ümmeti bağlar. Kavramlar Enes b. Nadr (ra) Enes b. Mâlik’in amcası; 80’den fazla yarayla Uhud şehidi. Şahsiyetler Ensar (Medineli Yardımcılar) Medine’nin yardımcıları (Evs ve Hazrec); biatları ve faziletleri. Kavramlar Es’ad b. Zürâre (ra) İlk altı Hazrecli’den biri; Mus’ab’ı ağırladı; Ensar’ı savaşın bedeli konusunda uyardı. Şahsiyetler Ezan (Namaza Çağrı) Ezan; bir sahâbînin tasdik edilen rüyasıyla meşrû kılındı. Kavramlar

F

5
Fâtıma bint Muhammed (r.anha) Sevgili en küçük kızı; Hasan ile Hüseyin’in annesi; “cennet kadınlarının efendisi”. Şahsiyetler Fe’l (Hayra Yorma / İyimserlik) Allah’a bağlanan hayra yorma ve iyimserlik; yasaklanan uğursuzluk saymanın (tıyere) aksine câizdir. Kavramlar Fey’ (Savaşsız Elde Edilen Ganimet) Savaşmadan elde edilen mal (Kur’an 59:6–7); hükümleri ve servet yığmayı önleyen maksadı. Kavramlar Ficâr Savaşları Haramı çiğneyen çarpışmalar; Peygamber (sav) gençliğinde bulundu. Olaylar Fil Yılı (Âmü’l-fîl) Ebrehe’nin Kâbe’ye yönelik başarısız saldırısı, yaklaşık MS 570; Peygamber’in (sav) doğduğu yıl. Olaylar

G

3
Ganimet Savaş ganimeti (Enfâl Suresi); yanlış ele alınması müslümanlara Uhud’u kaybettirdi. Kavramlar “Garânîk” Rivayeti (Kıssatü’l-garânîk) Kıssatü’l-garânîk; bir güvenilirlik örneği (Necm Suresi). Olaylar Gıyâbî Cenaze Namazı Gıyâbî cenaze namazı; Necâşî için meşrû kılındı. Kavramlar

H

33
Habbâb b. Eret (ra) İşkence gören kılıç ustası; “daha ne kadar dayanacağız?” diye sordu. Şahsiyetler Habeşistan’a Hicretler İlk hicret; Necâşî’nin himayesinde iki muhacir dalgası. Olaylar Hafsa bint Ömer (r.anha) Ömer’in kızı; ilk yazılı mushafın muhafızı. Şahsiyetler Hakîm b. Hizâm (ra) Hatice’nin yeğeni; “bu mal tatlı ve yeşildir” dersini alan mühtedi. Şahsiyetler Hâlid b. Velîd (ra) Kureyş’in süvari dehası; Uhud’da savaşın seyrini çevirdi; sonradan “Allah’ın Kılıcı”. Şahsiyetler Halîme es-Sa’diyye Bebek Peygamber’i (sav) büyüten Benî Sa’d’lı sütanne. Şahsiyetler Hamrâülesed Gazvesi Ertesi gün yapılan takip; Kureyş’in ikinci bir saldırısını caydırdı. Olaylar Hamza b. Abdülmuttalib (ra) İslâm’a girmesi müslümanlara güç katan amcası; Şehidlerin Efendisi. Şahsiyetler Hanîfler İslâm’dan önce putperestliği reddeden muvahhidler. Kavramlar Hanzale b. Ebû Âmir (ra) *Gasîlü’l-melâike*, meleklerin yıkadığı kişi; Uhud şehidi. Şahsiyetler Hasan b. Ali (ra) Peygamber’in (sav) ilk torunu; ümmeti barıştıran beşinci Râşid halife. Şahsiyetler Hassân b. Sâbit (ra) Peygamber’in (sav) şairi (“Cebrail seninle beraberdir”); kendine ait bir minberi vardı. Şahsiyetler Hâtıb b. Ebû Beltea (ra) Mektubuyla Kureyş’i Fetih’ten haberdar eden Bedir ehli sahâbî (Mümtehine Suresi). Şahsiyetler Hatice bint Huveylid (r.anha) İlk hanımı ve ilk iman eden; çocuklarının annesi. Şahsiyetler Hayber Medine’nin kuzeyindeki verimli yahudi vahası; sürgün edilen Benî Nadîr’in sığınağı. Mekânlar Hayber Savaşı Yahudi vahasının fethi (hicrî 7); Ali’nin sancağı; en büyük toprak fethi. Olaylar Hendek ile Hudeybiye Arasındaki Seferler Sümâme, Sellâm’ın öldürülmesi, Benî Lihyân, el-Îs ve balina (hicrî 5–6). Olaylar Hendek Savaşı (Ahzâb) Hendek / Ahzâb (hicrî 5); ~10.000 kişilik müttefik ordusu rüzgâr ve zekâyla dağıtıldı. Olaylar Heyetler Yılı (Senetü’l-vüfûd) *Âmü’l-vüfûd* (hicrî 9); 110’dan fazla kabile; Sakīf ile Lât, Necran, Müseylime — Arabistan birleşti. Olaylar Hicret (Medine’ye Göç) Medine’ye hicret, hicrî 1; hicrî takvimin başlangıcı. Olaylar Hicret — kavram ve hükümleri Hicretin kavramı ve fıkhı; gayrimüslim diyarlarda yaşamak. Kavramlar Hilfü’l-fudûl (Erdemliler Antlaşması) Mazlumu korumak için kurulan Erdemliler Antlaşması; Peygamber (sav) de katıldı. Olaylar Hind bint Utbe (r.anha) Hamza’nın naaşına müsle yapan Ebû Süfyân’ın hanımı; sonradan müslüman oldu. Şahsiyetler Hira Mağarası (Gâr-ı Hira) Cebelinûr’daki Gâr-ı Hira; ilk vahyin indiği yer. Mekânlar Hubeyb b. Adî (ra) Recî’ şehidi; idamdan önce iki rek’at namaz sünnetini başlattı. Şahsiyetler Hudeybiye Antlaşması “Apaçık zafer” (hicrî 6); Süheyl’in şartları ve Fetih Suresi. Olaylar Hükümdarlara Gönderilen Mektuplar Herakleios, Kisrâ, Necâşî ve Mukavkıs’a gönderilen davet mektupları (hicrî 6–7). Olaylar Huneyn Mekke ile Tâif arasındaki vadi; Arap putperestliğine karşı verilen son savaşın meydanı. Mekânlar Huneyn Savaşı Şevval, hicrî 8; Arap şirkine karşı son savaş; bozgundan toparlanışa (Kur’an 9:25–26). Olaylar Huyey b. Ahtab Benî Nadîr reisi; Safiyye’nin babası; Ahzâb’ın baş kışkırtıcısı. Şahsiyetler Huzeyfe b. Yemân (ra) *Sâhibü’s-sır*, münafıkların adlarının emanetçisi; babası Uhud’da öldürüldü. Şahsiyetler Hüzün Yılı (Âmü’l-hüzn) Âmü’l-hüzn; Ebû Tâlib ile Hatice’nin vefatı, yaklaşık MS 619. Olaylar Hz. Muhammed (sav) Hz. Muhammed (sav); yaklaşık MS 570’te Mekke’de Benî Hâşim’den doğdu; peygamberliği yaklaşık MS 610. Şahsiyetler

I

7
İbrâhim b. Muhammed (ra) Peygamber’in (sav) Mâriye’den olan bebek oğlu; vefatı ve güneş tutulması hutbesi. Şahsiyetler İfk Hadisesi (Âişe’ye (r.anha) İftira) İfk; Âişe (r.anha) yedi kat semânın üstünden temize çıkarıldı (Nûr Suresi). Olaylar İkinci Akabe Biatı (Bey’atü’l-akabeti’s-sâniye) Himaye biatı; yaklaşık 73 kişi Peygamber’i (sav) hicrete davet eder. Olaylar İkrime b. Ebû Cehil (ra) Ebû Cehil’in oğlu; Uhud’da kumandan; sonradan müslüman ve şehid. Şahsiyetler Îlâ (Evlilikten Uzak Durma Yemini) Eşinden uzak durma yemini (dört aydan az); tahyîr ve ihtiyâr (kadının boşanma seçeneği). Kavramlar Îlâ — Peygamber’in (sav) Hanımlarından Ayrı Kalması Peygamber’in (sav) hanımlarından bir ay ayrı kalması; *abden-resûlâ* ve tahyîr (Kur’an 33:28–29). Olaylar İsrâ ve Mi’râc (Gece Yolculuğu ve Yükseliş) Kudüs’e Gece Yolculuğu ve Yükseliş; beş vakit namazın farz kılınması. Olaylar

K

14
Kâ’b b. Eşref Antlaşmaya ihaneti yüzünden öldürülen Benî Nadîr’in şair reisi. Şahsiyetler Kâ’b b. Eşref’in Öldürülmesi Antlaşmaya ihanet eden Benî Nadîr şairinin izin verilerek öldürülmesi. Olaylar Kâ’b b. Mâlik (ra) Tebük’ten geri kalan üç kişiden Ensarlı şair; tövbe konusundaki büyük ders. Şahsiyetler Kâ’b b. Mâlik’in Kıssası (Geri Kalan Üç Kişi) Tebük’ten geri kalan üç kişi; siyerin büyük tövbe kıssası. Olaylar Kâ’b b. Züheyr (ra) Yaşayan en büyük Arap şairi; asıl *Kasîdetü’l-bürde*’nin sahibi. Şahsiyetler Kâbe İbadet için kurulan ilk Ev; yeniden inşası ve Hacerülesved. Mekânlar Kâbe’nin Yeniden İnşası Yaklaşık MS 605; Peygamber (sav) Hacerülesved’i yerine koyar ve bir savaşı önler. Olaylar Kasr ve Cem’ (Yolcunun Namazı) Yolcunun kısaltılmış ve cem edilmiş namazı; ne kadar süre müsafir kalınacağı ihtilâfı. Kavramlar Kıblenin Değişmesi Kudüs’ten Kâbe’ye; ilk nesih örneği. Olaylar Salâtü’l-havf (Korku Namazı) Savaş hâlinde kılınan korku namazı; Zâtürrikā’da bildirildi (Kur’an 4:102). Kavramlar Siyer Kronolojisi Siyerin kronolojik omurgası (Hicrî ve MS), olay olay. Kronoloji Kubâ Mescidi İslâm’ın ilk mescidi; Kubâ’ya varışta inşa edildi. Mekânlar Kudüs (Beytülmakdis / Mescid-i Aksâ) Beytülmakdis / Mescid-i Aksâ; ilk kıble; Gece Yolculuğu’nun varış yeri. Mekânlar Kureyş Mekke’nin kabilesi; yapısı ve davete karşı on taktiği. Kavramlar

M

25
Mâlik b. Avf en-Nasrî Huneyn’in genç Hevâzin reisi; müslüman oldu ve yeniden reisliğe getirildi. Şahsiyetler Mâriye el-Kıbtiyye (r.anha) Mâriye el-Kıbtiyye; Peygamber’e (sav) oğlu İbrâhim’i doğuran Mukavkıs’ın hediyesi. Şahsiyetler Maslahat (Kamu Yararı) Bir hüküm kaynağı olarak maslahat (kamu yararı); Peygamber (sav) Abdullah b. Übey’i niçin bağışladı. Kavramlar Medine (Yesrib) Medine adını alan Yesrib; ikinci harem; ilk müslüman devletin başkenti. Mekânlar Medine Vesikası Müslümanları, yahudileri ve müşrikleri bağlayan ilk İslâm devlet düzeni. Olaylar Mekke Peygamber’in (sav) doğduğu şehir; Kureyş’in harem şehri (el-Harem). Mekânlar Mekke’nin Fethi Fethu Mekke (Ramazan, hicrî 8); genel af ve putların temizlenmesi; siyerin doruk noktası. Olaylar Mescid-i Dırâr Vak’ası Tebük dönüşünde yıkılan “zarar mescidi” (Kur’an 9:107–109). Olaylar Mescid-i Nebevî (Peygamber Mescidi) Mescid-i Nebevî; Medine toplumunun ilk müessesesi. Mekânlar Meymûne bint Hâris (r.anha) Peygamber’in (sav) son hanımı, Umretü’l-kazâ’da nikâhlandı; hanımların en son vefat edeni. Şahsiyetler Muâhât (Muhacirlerle Ensar Arasında Kardeşlik) Muhacirlerle Ensar arasında kardeşlik kurulması; yaşayan bir sünnet. Kavramlar Muâz b. Cebel (ra) Yemen’e öğretmek üzere gönderilen sevgili âlim sahâbî (“kolaylaştırın”). Şahsiyetler Mübâhele (Karşılıklı Lânetleşme) Yalancı tarafın üzerine Allah’ın lânetini karşılıklı çağırmak (Kur’an 3:61); son çare olarak Necran’a teklif edildi. Kavramlar Mucize (Peygamber’in (sav) Mucizeleri) Peygamber’in (sav) mucizeleri: tanımı, gayesi ve on kategorisi (1.200’den fazla rivayet). Kavramlar Müellefe-i Kulûb “Kalpleri ısındırmak”: cömertlik ve ikramla mühtedi kazanmak (bir zekât sınıfı). Kavramlar Mugīre b. Şu’be (ra) Hudeybiye’de Peygamber’in (sav) başında nöbet tutan Sakīfli sahâbî; gasbettiği mal kabul edilmedi. Şahsiyetler Muhâcirûn (Muhacirler) Mekke’den hicret edenler; Kur’an’da Ensar’dan önce anılırlar. Kavramlar Muhammed b. Mesleme Kâ’b b. Eşref’in öldürülmesine öncülük eden Evsli sahâbî. Şahsiyetler Muhayrîk (ra) Uhud’da müslümanlar safında ölen haham; “yahudilerin en hayırlısı”. Şahsiyetler Mülk-i Yemîn (Câriyelik) ve Kölelik Ahlâkı Câriyelik ve kölelik ahlâkı; ümmüveled; yeni çağda ulemânın icmâıyla kapandı. Kavramlar Mus’ab b. Umeyr (ra) Yesrib’e gönderilen ilk muallim ve İslâm elçisi; Uhud şehidi. Şahsiyetler Müseylimetülkezzâb Müseylimetülkezzâb; Benî Hanîfe’nin yalancı peygamberi; Kur’an’ı taklide kalkışan ilk kişi. Şahsiyetler Müt’a Nikâhı (Geçici Evlilik) Müt’a nikâhı; Sünnî İslâm’da haramdır, nihaî yasak Fetih’te geldi. Kavramlar Mûte Savaşı Peygamber’in (sav) hayatında Roma’ya karşı verilen tek savaş (hicrî 8); üç kumandan-şehid. Olaylar Mut’im b. Adî Boykotu kıran ve Peygamber’i (sav) himayesine alan asil müşrik. Şahsiyetler

N

8
Nadr b. Hâris Kureyş’in Kur’an’la alay edeni; Bedir’den sonra esir olarak idam edildi. Şahsiyetler Nahle Seriyyesi İslâm’da ilk öldürme ve ilk esirler; haram ay fitnesi (Kur’an 2:217). Olaylar Namaz (Beş Vakit Namaz) Beş vakit namaz; Mi’râc’da semâlarda farz kılındı (50 → 5). Kavramlar Necâşî (As’hame b. Ebcer) Habeşistan’ın âdil hıristiyan hükümdarı (Necâşî); gizli bir müslüman. Şahsiyetler Necran 60 kişilik heyetin ve Mübâhele’nin hıristiyan bölgesi; savaş değil, bir cizye antlaşması. Mekânlar Nesih (Neshetme) Nesih; kıblenin değişmesiyle şeriata girdi. Kavramlar Nifak (Münafıklık) Nifak ve münafıklar; Bedir’den sonra ortaya çıkan, Uhud’da açığa çıkan bir olgu. Kavramlar Nuaym b. Mes’ûd (ra) Hendek’te Ahzâb’ı hilesiyle bölen Gatafânlı gizli müslüman. Şahsiyetler

O

3
Ömer b. Hattâb (ra) Azılı düşmanlıktan el-Fârûk’luğa; müslüman oluşu *izzet* getirdi; ikinci halife. Şahsiyetler Osman b. Affân (ra) Zinnûreyn; Peygamber’in (sav) Rıdvan’da adına biat ettiği Mekke elçisi; üçüncü halife. Şahsiyetler Osman b. Talha (ra) Kâbe’nin anahtarcısı; anahtarlar ebediyen onun soyunda kaldı (Kur’an 4:58). Şahsiyetler

P

2
Hz. Muhammed’in (sav) Vefatı Vefat (12 Rebîülevvel, hicrî 11); *“er-Refîku’l-a’lâ”*; siyerin finali. Olaylar Peygamberliğin İlânı (Açık Davet) Açık davet, yaklaşık MS 613; Safâ tepesindeki çağrı. Olaylar

R

4
Recî’ Vak’ası Recî’ tuzağı (Safer, hicrî 4); Âsım ile Hubeyb b. Adî’nin şehâdeti. Olaylar Ribâ (Faiz) Faiz: ribe’n-nesîe (borç faizi) ve ribe’l-fazl (eşitsiz takas), Hayber’de yasaklandı. Kavramlar Ridde (İrtidad) ve Yalancı Peygamberler İrtidad ve yalancı peygamberler; Müseylime; elçi dokunulmazlığı; Ridde savaşları. Kavramlar Rıkk (İslâm’da Kölelik Kurumu) İslâm’ın âzat etmeye yönelen rıkk kurumu; mülkiyet esaslı köleliğin karşısında. Kavramlar

S

18
Sa’d b. Ebû Vakkās (ra) İslâm’da ilk oku atan sahâbî; Cennetle Müjdelenen On Kişi’den. Şahsiyetler Sa’d b. Muâz (ra) Evs reisi; müslüman olması kabilesini kazandırdı; vefatında “Arş titredi”. Şahsiyetler Safiyye bint Abdülmuttalib (r.anha) Peygamber’in (sav) halası; Fâri’ kalesinde bir Kurayza gözcüsünü öldürdü. Şahsiyetler Safiyye bint Huyey (r.anha) Nadîr reisinin kızı; İslâm’ı ve Peygamber’i (sav) seçen Hayber esiri. Şahsiyetler Safvân b. Muattal (ra) Âişe’yi çölde bulan sahâbî; İfk’e haksız yere karıştırıldı. Şahsiyetler Safvân b. Ümeyye Ümeyye’nin oğlu; Bedir’den sonra azılı düşman; Fetih’te müslüman oldu. Şahsiyetler Selmân-ı Fârisî (ra) Hakikat arayışındaki İranlı; Hendek’te hendek kazmayı teklif etti. Şahsiyetler Sevde bint Zem’a (r.anha) Hatice’den sonraki ikinci hanımı; gecesini Âişe’ye bağışladı (Kur’an 4:128). Şahsiyetler Sevr Mağarası (Gâr-ı Sevr) Mekke’nin güneyindeki Gâr-ı Sevr; Peygamber (sav) ile Ebû Bekir’in üç gün gizlendiği yer. Mekânlar Şeybe b. Osman (ra) Huneyn’de Peygamber’i (sav) öldürmek için atıldı; savaştan mümin olarak ayrıldı. Şahsiyetler Sıdk (Doğruluk) Sıdk: Kâ’b b. Mâlik’i kurtaran, münafıkları ise yalanlarının helâk ettiği fazilet. Kavramlar Siyer (ve niçin okunduğu) Siyer nedir, niçin okunur ve temel kaynakları nelerdir. Kavramlar Süheyb er-Rûmî (ra) Bütün servetini vererek hicret yolunu satın alan muhacir (Kur’an 2:207). Şahsiyetler Süheyl b. Amr (ra) Hudeybiye’yi müzakere eden Kureyş hatibi; sonradan müslüman olan takvâlı bir şehid. Şahsiyetler Şükür Secdesi Müjde alındığında yapılan şükür secdesi (abdest gerekmez). Kavramlar Sümâme b. Üsâl (ra) Yumuşaklıkla kazanılan Benî Hanîfe reisi; Mekke’nin buğdayını kesti. Şahsiyetler Şûrâ (İstişare) İstişare; Peygamber (sav) Bedir’de bizzat örnekledi. Kavramlar Sürâka b. Mâlik (ra) Hicret’in ödül avcısı; kendisine Kisrâ’nın bilezikleri müjdelendi. Şahsiyetler

T

10
Tâif Sakīf’in surlarla çevrili yayla şehri; taşlanma hadisesinin ve sonraki kuşatmanın yeri. Mekânlar Tâif Kuşatması Şevval, hicrî 8; başarısız kuşatma; Ci’râne’deki büyük taksim ve hâricîlerin ilk örneği. Olaylar Tâif Vak’ası Tâif’te taşlanma, dua, Addâs ve cinlerin gecesi. Olaylar Talha b. Ubeydullah (ra) Cennetle Müjdelenen On Kişi’den; Uhud’da Peygamber’e (sav) siper oldu. Şahsiyetler Tebük En kuzeydeki vaha; son gazvenin ulaştığı en uzak nokta ve ona adını veren yer. Mekânlar Tebük Gazvesi Recep hicrî 9; son gazve (Ceyşü’l-usre); savaş olmadı, ama Allah’tan bir imtihan oldu. Olaylar Temîm ed-Dârî (ra) Peygamber’in (sav) doğruladığı Cessâse/Deccâl haberini rivayet eden mühtedi. Şahsiyetler Tevekkül (Allah’a Güvenme) Her sebebe sarıldıktan sonra Allah’a güvenmek (“deveni bağla”). Kavramlar Teyemmüm Kuru abdest; Amr b. Âs’ın Zâtüsselâsil’deki ictihadıyla genişledi. Kavramlar Tufeyl b. Amr ed-Devsî (ra) Mekke’de müslüman olan Devs reisi; Ebû Hüreyre’yi İslâm’a kazandırdı. Şahsiyetler

U

16
Ubâde b. Sâmit (ra) Birinci Akabe Biatı’nın şartlarını rivayet eden Ensarlı. Şahsiyetler Übey b. Halef Romalılar üzerine bahse giren alaycı; Peygamber’in (sav) kendi eliyle öldürdüğü tek müşrik. Şahsiyetler Uhud Dağı Medine’nin kuzeyindeki dağ; Uhud Savaşı’nın ve şehid kabirlerinin yeri. Mekânlar Uhud ile Hendek Arasındaki Seferler (İkinci Bedir ve Zâtürrikā) Bedrü’l-mev’id ve Zâtürrikā; korku namazının indirilmesi. Olaylar Uhud Savaşı 15 Şevval, hicrî 3; okçuların hatasıyla tersine dönen zafer; Hamza’nın şehâdeti. Olaylar Ukbe b. Ebû Muayt Mekkeli düşmanların en alçağı; Bedir’de idam edildi. Şahsiyetler Umeyr b. Vehb Peygamber’i (sav) öldürmeye gelip oracıkta müslüman olan kişi. Şahsiyetler Ümeyye b. Halef Bilâl’in efendisi ve işkencecisi; Bedir’de öldürüldü. Şahsiyetler Ümmü Habîbe — Remle bint Ebû Süfyân (r.anha) Remle bint Ebû Süfyân; Necâşî aracılığıyla nikâhlanan dul muhacir; müminlerin annelerinden. Şahsiyetler Ümmü Hânî bint Ebû Tâlib (r.anha) Peygamber’in (sav) kuzeni; verdiği himayeyi Peygamber (sav) Fetih’te tasdik etti. Şahsiyetler Ümmü Seleme (r.anha) Ebû Seleme’nin Mahzûmlu bilge dul eşi; görüşü Hudeybiye’de günü kurtardı. Şahsiyetler Umretü’l-kazâ Kazâ umresi (hicrî 7); Meymûne ile evlilik; son büyük Mekkeli mühtediler. Olaylar Urve b. Mes’ûd es-Sekafî (ra) Sahâbenin sevgisini anlatan Sakīf elçisi; sonradan şehid (Kur’an 36). Şahsiyetler Üsâme b. Zeyd (ra) Zeyd’in oğlu, “Resûl’ün sevgilisi”; Mahzûmlu hırsız olayındaki eşit adalet dersi. Şahsiyetler Üseyd b. Hudayr (ra) Mus’ab’ın müslüman ettiği Evs reisi; kıraatine melekler indi. Şahsiyetler Utbe b. Rebîa Bedir’i önlemeye çalışan asil Kureyşli; savaşın açılış teke tekinde öldü. Şahsiyetler

V

6
Vahiy ve Peygamberlik Vahiy: yedi geliş yolu ve nebî ile resul farkı. Kavramlar Vahşî b. Harb (ra) Hamza’yı öldüren Habeşli mızrakçı; sonradan müslüman oldu. Şahsiyetler Vahyin Başlangıcı (İkra) Hira Mağarası’nda *İkra*, yaklaşık MS 610; peygamberlik başlar. Olaylar Vâil b. Hucr (ra) Minberde ağırlanan Yemenli prens — “sana bir krallıktan daha hayırlısını vereceğim”. Şahsiyetler Varaka b. Nevfel İlk vahyi doğrulayan âmâ hanîf; Hatice’nin kuzeni. Şahsiyetler Vedâ Haccı *Haccetü’l-vedâ* (hicrî 10); Peygamber’in (sav) tek haccı ve Vedâ Hutbesi; Kur’an 5:3. Olaylar

Y

10
Yasir Qadhi Siyer Dersleri, Bölüm 001–010: Temellerden İlk Vahye (S003) Siyerin temelleri → ilk vahiy. Özetler Yasir Qadhi Siyer Dersleri, Bölüm 011–020: Baskı, Hicret ve Hüzün Yılı (S004) Açık davet → baskı, Habeşistan, Hüzün Yılı, Tâif. Özetler Yasir Qadhi Siyer Dersleri, Bölüm 021–030: İsrâ ve Mi’râc, Biatlar ve Medine’ye Hicret (S005) İsrâ ve Mi’râc → Akabe biatları → Hicret ve Medine’nin kuruluşu. Özetler Yasir Qadhi Siyer Dersleri, Bölüm 031–040 — Medine’nin Kuruluşu ve Bedir Savaşı (S006) Mescidler, kardeşlik ve Vesika → kıble → cihad → Bedir Savaşı. Özetler Yasir Qadhi Siyer Dersleri, Bölüm 041–050 — Bedir’in Ardından ve Uhud Savaşı (S007) Bedir’in ardından → Benî Kaynukā ve Kâ’b b. Eşref → Uhud Savaşı. Özetler Yasir Qadhi Siyer Dersleri, Bölüm 051–060 — Katliamlar, Benî Nadîr, İfk ve Hendek (S008) Recî’ ve Bi’r-i Maûne → hanımlar → Benî Nadîr → Müreysî’ ve İfk → Hendek Savaşı. Özetler Yasir Qadhi Siyer Dersleri, Bölüm 061–070 — Benî Kurayza, Hudeybiye ve Hayber (S009) Benî Kurayza hükmü → Hudeybiye → Hayber’in fethi. Özetler Yasir Qadhi Siyer Dersleri, Bölüm 071–080 — Mektuplar, Mûte ve Mekke’nin Fethi (S010) Hükümdarlara mektuplar → Umretü’l-kazâ → Mûte → Mekke’nin Fethi. Özetler Yasir Qadhi Siyer Dersleri, Bölüm 081–090 — Huneyn, Tâif, Mucizeler ve Tebük (S011) Huneyn ve Tâif → mucizeler → Tebük Gazvesi, Kâ’b b. Mâlik ve Mescid-i Dırâr. Özetler Yasir Qadhi Siyer Dersleri, Bölüm 091–101 — Heyetler, Vedâ Haccı ve Vefat (S012) Heyetler Yılı → Mâriye ve İbrâhim → Îlâ → Ebû Bekir’in haccı → Vedâ Haccı → Peygamber’in (sav) vefatı. (Siyer böylece tamamlanmıştır.) Özetler

Z

8
Zâtüsselâsil Seriyyesi Amr b. Âs’ın kuzey seferi (hicrî 8); Ebû Ubeyde’nin tevazuu; teyemmüm. Olaylar Zeyd b. Amr b. Nüfeyl Putları reddeden hanîf; “tek başına bir ümmet”. Şahsiyetler Zeyd b. Erkam (ra) İbn Übey’in ihanetini işiten delikanlı; Münafikun Suresi’yle haklı çıkarıldı. Şahsiyetler Zeyd b. Hârise (ra) Âzatlı köle, evlâtlık ve ilk iman edenlerden; Kur’an’da adı geçen tek sahâbî. Şahsiyetler Zeyd b. Sâbit (ra) 15 günde İbrânîce öğrendi; sonradan Kur’an’ın asıl derleyicisi oldu. Şahsiyetler Zeyneb bint Cahş (r.anha) Kur’an’da Allah tarafından nikâhlanan kuzeni ve hanımı (Kur’an 33:37); Yoksulların Annesi. Şahsiyetler Zeyneb bint Huzeyme (r.anha) *Ümmü’l-mesâkîn*; Peygamber (sav) hayattayken vefat etti; Bakî’ye defnedilen ilk hanımı. Şahsiyetler Zübeyr b. Avvâm (ra) Peygamber’in (sav) havârîsi; Cennetle Müjdelenen On Kişi’den. Şahsiyetler