Sa’d b. Ebû Vakkās (ra)
İslâm’da ilk oku atan sahâbî; Cennetle Müjdelenen On Kişi’den.
Hicrî ö. yaklaşık hicrî 55 Milâdî ö. yaklaşık MS 674
İlk müslümanlardan, Cennetle Müjdelenen On Kişi’den biri, Peygamber’in (sav) anne tarafından akrabası ve Allah yolunda ilk oku atan kişi. Sonradan Kādisiye’de İran’ın fâtihi olmuştur.
Kimliği ve Nesebi
Benî Zühre’den — yani Peygamber’in (sav) annesi Âmine’nin kabilesinden — Sa’d b. Mâlik; bu yüzden Peygamber (sav) ona “dayım” derdi. En erken müslüman olanlar arasındadır (çoğunlukla 6. veya 7. sayılır), o sırada ~17 yaşındaydı.
Siyerdeki Rolü (bu kaynakta)
- Allah yolunda ilk ok: Bedir öncesi seferlerden Ubeyde b. Hâris Seriyyesi sırasında İslâm’da ilk oku o attı.
- Nahle Seriyyesi’nde Utbe b. Gazvân ile birlikte develerini kaybedip kafileden ayrı düştüler; böylece haram ay hâdisesinin dışında kaldılar.
- Bedir’deki iki atlıdan biriydi; ele geçirdiği güzel bir kılıcı Peygamber’den (sav) istedi ve bu (daha geniş bir tartışmayla birlikte) ganimet hakkındaki Kur’an 8:1’in nüzûlüne vesile oldu.
Uhud’da (Bölüm 041–050)
Hâlid’in karşı hücumu sırasında Peygamber’i (sav) siper olup koruyan küçük gruptandı. Peygamber (sav) ona okları uzatıp “At ey Sa’d — anam babam sana feda olsun” (fidâke ebî ve ümmî) dedi — Peygamber’in (sav) bu ifadede iki ebeveynini birlikte andığı tek kişidir. Sa’d ayrıca Peygamber’i (sav) koruyan beyaz elbiseli iki şahsı (melekleri) gördü. Usta bir okçuydu.
Şahsiyeti ve Dersler
Savaşçılığı ve nişancılığıyla tanınırdı; duası kabul edilenlerdendi. Peygamber’in (sav) tehlikenin dışına değil, tam da içine yerleştirdiği akrabaları arasında tekrar tekrar anılır (Nahle).
Vefatı
Yaklaşık hicrî 55’te Medine yakınlarında, Muhacirlerin en son vefat edenlerinden biri olarak vefat etti. (Bu kaynağın dışındadır.)
Çapraz Başvurular
Bedir Savaşı · Nahle Seriyyesi · Muâhât (Muhacirlerle Ensar Arasında Kardeşlik) · Âmine bint Vehb · Hz. Muhammed (sav) · Cihad (ve Savaşın Meşrû Kılınması) · Siyer Kronolojisi · Uhud Savaşı · Hâlid b. Velîd (ra)
Kaynaklar
- S006 — Yasir Qadhi Siyer Bölüm 035–040. İbn İshak, Vâkıdî; ilk ok ve Bedir ganimetleri hakkındaki rivayetler.
- S007 — Yasir Qadhi Siyer Bölüm 041–050 (Uhud: Peygamber’e (sav) siper olması, fidâke ebî ve ümmî, melekler).