Hatice bint Huveylid (r.anha)

Peygamber Hz. Muhammed’in (sav) ilk hanımı, ona ilk iman eden kişi ve hayatta kalan bütün çocuklarının annesi. Benî Esed’den soylu ve zengin bir Kureyşli tâcirdi.

Kimliği ve Rolü

• Huveylid b. Esed’in kızı; hanîf Varaka’nın kuzenidir.
• İki kez dul kalmış ve kendi başına servet sahibi olmuştu; kervanlarını mudârebe (kâr ortaklığı) usulüyle işletirdi.
• Peygamber’i (sav) Suriye’deki Busrâ’ya bir ticaret yolculuğu için tuttu; dürüstlüğünden ve ticaretindeki bereketten etkilenerek evlilik teklifini kendisi başlattı (arkadaşı Nefîse aracılığıyla). Yaklaşık MS 595’te evlendiler.

Evlendiğindeki Yaşı (ihtilâflı)

Yaygın rivayet 40 der (Vâkıdî); fakat daha sağlam rivayetler (Hâkim yoluyla İbn İshak; İbnü’l-Kelbî; Beyhakī, İbn Kesîr) yaklaşık 28’i işaret eder — bu, altı çocuk dünyaya getirmesiyle de daha tutarlıdır. Yasir Qadhi 28’i tercih eder (Bölüm 009). Açık sorular için bk. Yasir Qadhi Siyer Dersleri, Bölüm 001–010: Temellerden İlk Vahye.

İlk İman Eden

Vahiy geldiğinde onu teskin etti — “Allah’a yemin olsun ki Allah seni asla utandırmaz…” — ve onu, ilk vahyi tasdik eden Varaka’ya götürdü. Cebrâil ona Allah’ın selâmını ve cennette bir köşk müjdesini iletti. Peygamber (sav) onun sağlığında başka kimseyle evlenmedi ve arkasından derin bir hüzün duydu.

Çocukları (hepsi Hatice’dendir)

Kāsım (küçükken vefat etti), Abdullah (Tayyib/Tâhir, küçükken vefat etti) ve kızları Zeyneb, Rukıyye, Ümmü Külsûm ile Fâtıma (r.anha).

Vefatı (Bölüm 019)

Boykot’un hemen ardından, Hüzün Yılı’nda, yaklaşık MS 619’da (hicretten önce ~3) vefat etti — Ebû Tâlib’in vefatından birkaç hafta içinde (kesin sıra ve aradaki süre ihtilâflıdır). Namaz henüz farz kılınmamıştı, bu yüzden cenaze namazı kılınmadı; Peygamber (sav) onu kendi elleriyle defnetti ve aylarca gülmedi. Yıllar sonra onun hakkında şöyle dedi: “Kimse bana inanmazken o bana inandı, beni teselli etti, herkes beni boykot ederken malını benim için harcadı ve Allah bana ondan çocuklar verdi” — Allah “bana ondan daha hayırlısını vermedi.”

Çapraz Başvurular

Hz. Muhammed (sav) · Varaka b. Nevfel · Vahyin Başlangıcı (İkra) · Ebû Tâlib · Zeyd b. Hârise (ra) · Hüzün Yılı (Âmü’l-hüzn) · Benî Hâşim Boykotu

Kaynaklar

• S003 — Yasir Qadhi Siyer Bölüm 009 (evlilik), Bölüm 010 (ilk vahiy). S004 — Yasir Qadhi Siyer Bölüm 019 (vefatı, Hüzün Yılı). S001 — er-Rahîku’l-mahtûm.