Zübeyr b. Avvâm (ra)
Peygamber’in (sav) havârîsi; Cennetle Müjdelenen On Kişi’den.
İlk müslümanlardan, Cennetle Müjdelenen On Kişi’den biri ve Havâriyyü Resûlillâh — Peygamber’in (sav) sadık havârisi — zengin bir akrabalık ağıyla ona bağlıydı.
Kimliği ve Nesebi
- İslâm’ı erken kabul edenlerden ve Cennetle Müjdelenen On Kişi’den (el-Aşeretü’l-mübeşşere) biri.
- Havâriyyü Resûlillâh — Peygamber’in (sav) havârisi / özel arkadaşı — unvanını taşırdı.
- Annesi, Peygamber’in (sav) halası Safiyye bint Abdülmuttalib’ti; bu da Zübeyr’i Peygamber’in (sav) kuzeni yapıyordu.
- Babası Avvâm’ın aile bağları yoluyla Hatice’nin yeğeni sayılırdı.
- Esmâ bint Ebû Bekir (Âişe’nin kız kardeşi) ile evlendi; böylece Peygamber’in (sav) ev halkı çevresinde aynı zamanda bir bacanak oldu.
- Urve b. Zübeyr ve Abdullah b. Zübeyr’in babası.
Rolü ve Önemli Olaylar
- Uhud Savaşı’nda Zübeyr, Peygamber’in (sav) kılıcını istedi, fakat kılıç Ebû Dücâne’ye verildi; bunun üzerine Ebû Dücâne’nin peşine düştü ve kahramanlığına bizzat şahit oldu.
- Saflar bozulduğunda Peygamber’i (sav) korumak için geri koşan başlıca sahâbîler arasındaydı.
- Savaştan sonra annesi Safiyye, şehit olan kardeşi Hamza’yı görmek için savaş meydanına geldi. Peygamber’in (sav) emriyle Zübeyr onu geri çevirdi ve Hamza’nın kefenlerini kendisine verdi.
Hendek’te (Bölüm 051–060)
- Benî Kurayza’yı gözetlemeye gönderildi ve Hendek kuşatması sırasında ahdi bozarak ihanet ettiklerini doğruladı. Bu hizmeti üzerine Peygamber (sav) şöyle ilân etti: “her peygamberin bir havârisi vardır; benim havârim de Zübeyr’dir” — Havâriyyü Resûlillâh unvanının kaynağı budur.
- Amr b. Abdüved’in müfrezesi hendeği aştığında Zübeyr, Kureyşli Nevfel b. Abdullah’a saldırdı ve gövdesini ikiye böldü. Kılıcına hayran kalanlara şöyle dendi: “mesele kılıç değil, koldur.”
Şahsiyeti ve Dersler
- Peygamber’e (sav) sarsılmaz bağlılık; Havârî gibi eşsiz bir şeref kazandı.
Vefatı
- Uhud’dan sağ çıktı. Sonraki vefatı bu kaynakta ele alınmamıştır.
Çapraz Başvurular
Hz. Muhammed (sav) · Uhud Savaşı · Ebû Dücâne · Hamza · Hatice · Uhud Dağı · Hendek Savaşı · Amr b. Abdüved
Kaynaklar
- S007 — Yasir Qadhi Siyer Bölüm 041–050.
- S008 — Yasir Qadhi Siyer Bölüm 051–060 (Hendek: Benî Kurayza’nın ihanetini doğrulaması; havârî övgüsü; Nevfel b. Abdullah’ı öldürmesi).