Habeşistan’a Hicretler

İslâm’daki ilk hicret — baskı gören müslümanların, âdil hükümdar Necâşî yönetimindeki hıristiyan Habeşistan (Etiyopya)’a iki dalga hâlinde göç etmesi.

Birinci hicret (Bölüm 015–016)

İşkence şiddetlenince, davetin 5. yılı Recep ayında (yaklaşık MS 615) ilân edildi. Yaklaşık 15 muhacir (11 erkek, 4 kadın) yola çıktı — aralarında Osman b. Affân ile hanımı Rukıyye (Peygamber’in (sav) kızı), Zübeyr, Mus’ab b. Umeyr, Ebû Seleme ve Ümmü Seleme vardı. Yasir Qadhi, muhacirlerin çoğunlukla yüksek mevkili Kureyşliler olduğuna dikkat çeker — köleleştirilmiş olanlar (Bilâl, Ammâr) ayrılamıyordu — bu, iki zarardan hafif olanı seçmek kaidesinin bir uygulamasıdır. Kureyş’in İslâm’a girdiğine dair yalan bir haber üzerine ancak ~3 ay sonra geri döndüler (bk. “Garânîk” Rivayeti (Kıssatü’l-garânîk)).

İkinci hicret (Bölüm 017)

Habeşistan’ın güvenli olduğu duyulunca çok daha kalabalık bir grup — 80’den fazla müslüman, başlarında Ca’fer b. Ebû Tâlib — hicret etti (yaklaşık MS 616). Kureyş, onların iadesi için Necâşî’ye rüşvet vermek üzere Amr b. Âs’ı ve bir arkadaşını gönderdi; fakat hükümdar, Ca’fer’in konuşmasından ve onun okuduğu Meryem Suresi’nden, ardından da Ca’fer’in Îsâ hakkındaki dürüst şahitliğinden etkilenerek reddetti. Elçiler küçük düşmüş olarak döndü. Bu müslümanlar hicrî 7’ye kadar Habeşistan’da kaldılar ve ancak Hayber’den sonra döndüler — Yasir Qadhi, Peygamber’in (sav) Medine güvene kavuşuncaya kadar onları orada bir yedek olarak tutmuş olabileceğini ileri sürer.

Önemi ve Dersler

• Âdil, gayrimüslim bir diyarda kanunlara saygılı bir azınlık olarak yaşayan müslümanlar için bir model.
• Bir İslâm devletinin başkalarının ibadet özgürlüğünü yasaklayamayacağını ortaya koyar.
• Sahâbe, akîdeden taviz vermeden zulümle mücadele etmek için ev sahibi ülkenin hukuk sistemini kullanmıştır.

Çapraz Başvurular

Necâşî (As’hame b. Ebcer) · Ca’fer b. Ebû Tâlib (ra) · Hz. Muhammed (sav) · “Garânîk” Rivayeti (Kıssatü’l-garânîk) · Davet ve Beş Merhalesi · Kureyş

Kaynaklar

• S004 — Yasir Qadhi Siyer Bölüm 015 (birinci hicret, niçin Habeşistan), Bölüm 016 (dönüş), Bölüm 017 (ikinci hicret, Necâşî).