Mucize (Peygamber’in (sav) Mucizeleri)
Peygamber’in (sav) mucizeleri: tanımı, gayesi ve on kategorisi (1.200’den fazla rivayet).
Mucize, peygamberlik iddiasında bulunan birinin elinde, o iddiayı ispat etmek için Allah tarafından gerçekleştirilen ve insanların alışkın olduğu tabiat düzenini aşan olağanüstü olaydır. Kelime acz (“zayıf/âciz olmak”) kökünden gelir: mucize, insanlığın geri kalanının benzerini getirmekten âciz kaldığı şeydir.
Tanım ve Gayesi
- Mucize, belli bir insanın Allah tarafından gönderildiğini ispat eder. Her peygambere mucizeler verilmiştir.
- Fakat mucize, peygamberliğin tek delili değildir: iman edenlerin çoğu (Ebû Bekir, Ali) bir mucize sebebiyle iman etmemiştir. Ahlâk, doğruluk, yaşayış ve Mesajın muhtevası da birer delildir. Kur’an, mucizelerin kibirlilere fayda vermediğini vurgular (Kur’an 6:111; 17:90–93; 15:14–15; 25:21) — ki bu bir rahmettir, çünkü mucize isteyip sonra onu reddetmek helâki davet eder (bu yüzden Peygamber’in (sav) mucizelerinin çoğu Kureyş’in değil, sahâbenin huzurunda gerçekleşmiştir).
Sayısı
Delâilü’n-nübüvve literatürü (Ebû Nuaym; Beyhakī, 12 cilt) 1.000’den fazla mucize kaydeder; Nevevî sahih rivayetle nakledilenleri 1.200’den fazla sayar. İbn Hazm: “Peygamber’e (sav) kendi hayatından başka hiçbir mucize verilmemiş olsaydı, bu bile onun peygamberliğini ispata yeterdi.”
On Kategori (Yasir Qadhi’nin tasnifi)
- Cansız varlıklar — Mekke’de ona selâm veren taş; elinde Allah’ı tesbih eden yiyecek ve çakıl taşları; mescidinin ağlayan hurma kütüğü (el-hannâne) (mütevâtir); emriyle yer değiştiren ağaçlar.
- Hayvanlar — Hayber’de “konuşan” zehirli kuzu; şikâyette bulunan deve; secde eden deve; Sürâka’nın toprağa batan atı.
- Yiyecek ve su — parmaklarının arasından fışkıran su (Hudeybiye, Tebük); bir orduyu doyuran azıcık yemek (Hendek — bkz. Bereket (İlâhî Bereket)).
- İlâhî koruma — Hicret; Kâbe’de geri püskürtülen Ebû Cehil; her savaş.
- İlm-i gayb (gaybın bilgisi) — Allah’ın izniyle kısmen verilmiş (Kur’an 72:26–27), asla tam olarak verilmemiştir (Kur’an 7:188): Necâşî’nin vefatının aynı saatte bildirilmesi; İsrâ’dan sonra Kudüs’ü tarif etmesi; Mûte’deki ölümlerin o anda haber verilmesi; Kisrâ’nın öldürülmesi.
- Geleceğe dair haberler — fetihler (Arabistan, Pers, Rum, Konstantiniyye, Hint); bir müslüman donanması (Ümmü Harâm); bir asır yaşayan Abdullah b. Büsr; toplamda 150–350 haber.
- Şifalar — Uhud’da Katâde’nin gözünün yerine konması; Hayber’de Ali’nin gözleri.
- Kabul edilen dualar — cuma hutbesindeki yağmur (başlaması ve durması); Ebû Hüreyre’nin annesinin hidayeti.
- Önceki peygamberlerin kıssaları — ümmî bir Arabın bilemeyeceği şeyler; İsa’ya dair Kur’an anlatıları (beşikte konuşması, çamurdan kuş) dahil — bunlar sonradan kanonik olmayan incillerde bulunmuştur.
- Diğerleri — ayın yarılması (Kur’an 54:1); el-Mi’râc (şahsına mahsus bir mucize); ve hepsinin üstünde Kur’an — hâlâ insanlığa meydan okuyan ebedî, bâki mucize (“Bana verilen tek mucize vahiydir…”, Buhârî).
Çapraz Başvurular
Vahiy ve Peygamberlik · İsrâ ve Mi’râc (Gece Yolculuğu ve Yükseliş) · Bereket (İlâhî Bereket) · Mescid-i Nebevî (Peygamber Mescidi) · Necâşî (As’hame b. Ebcer) · Mûte Savaşı · Hz. Muhammed (sav)
Kaynaklar
- S011 — Yasir Qadhi Siyer Bölüm 085. Beyhakī ve Ebû Nuaym (Delâilü’n-nübüvve); Sahîh-i Buhârî ve Müslim, Müsned-i Ahmed, Taberânî, Ebû Dâvûd, Tirmizî; İbn Hazm, Hattâbî, İbn Kesîr. Kur’an 54:1; 72:26–27; 7:188; 6:111; 17:44, 90–93; 11:49.